Uprawa słonecznika – najważniejsze informacje

Do niedawna mało popularna uprawa słonecznika staje się atrakcyjną alternatywą dla rzepaku. W oparciu o dane z wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich, w Polsce powierzchnia uprawy tej rośliny w ubiegłym roku wynosiła około 8300 hektarów. Największym producentem ziaren słonecznika jest Ukraina (areał w 2020 roku wyniósł ponad 6,3 mln hektara). Słonecznik wykorzystywany jest w przemyśle spożywczym, w rolnictwie na kiszonkę, paszę objętościową, śrutę. Doskonale sprawdza się również jako poplon strukturotwórczy. Jakich warunków potrzebuje słonecznik do prawidłowego wzrostu gwarantującego opłacalność? Co warto wiedzieć o tej roślinie? Sprawdź!

Słonecznik – warunki glebowe i klimatyczne

Słonecznik nie jest wymagającą rośliną, posiada pionowy system korzeniowy, dzięki czemu łatwo wydobywa składniki odżywcze i wodę z dużej objętości gleby. Może być uprawiany na terenie całego kraju. Najlepiej plonuje na żyznych glebach zasobnych w próchnicę, kompleksu pszennego bardzo dobrego (kompleks I) i pszennego dobrego (kompleks II). Najniższą rekomendowaną klasą gleby dla tej rośliny jest klasa IVa, natomiast nowoczesne odmiany dobrze sobie radzą w jeszcze słabszych warunkach, nawet na klasach V i VI, więc można powiedzieć, że słonecznik nadaje się do uprawy na wszystkich rodzajach gleb. Optymalne pH podłoża waha się w granicach 6,5–7,2. Najlepszym przedplonem są rośliny okopowe i motylkowe.

Ze względu na charakterystyczną budowę, a dokładniej grubą i omszoną skórkę, roślina stosunkowo dobrze znosi suszę. Ważnym czynnikiem gwarantującym jej prawidłowy wzrost jest dostęp do światła. Słonecznik nie powinien być siany na obszarach o dużym zacienieniu. Słonecznik siany jest metodą siewu punktowego na głębokości od 2 do 5 cm – zawsze warto zapoznać się z zaleceniami producenta konkretnego materiału siewnego. Norma wysiewu to ok 75 000 roślin/ha, ale zaleca się ją zwiększyć o 5-10% na ziemiach dobrych i analogicznie zmniejszyć obsadę na glebach słabszych. Optymalny termin siewu słonecznika przypada w okresie, kiedy gleba na odpowiedniej głębokości (ok. 5 cm) osiąga temperaturę 6–8 stopni, można się także wspomagać obserwacją kwitnienia mniszka lekarskiego, czereśni i czarnej porzeczki. Jeśli podłoże będzie zbyt zimne, spowoduje nierównomierne i opóźnione wschody. Przeważnie okres wysiewu przypada mniej więcej na 15-25 kwietnia, w zależności od panujących w tym okresie warunków atmosferycznych.

 

Słonecznik Liska SU
Słonecznik Liska SU

 

Zapotrzebowanie pokarmowe słonecznika

Aby słonecznik prawidłowo się rozwijał, należy zapewnić mu podaż najważniejszych składników pokarmowych. Liczne analizy wskazują na to, że najkorzystniejsze okazuje się nawożenie 60-100 kg N (należy też uwzględnić azot znajdujący się w glebie), 40–60 kg P2O5 i 120–180 kg K2O/ha. Niedobory azotu prowadzą do zaburzenia rozwoju i wzrostu liści oraz nasion słonecznika (zmniejszenia poziomu białka i oleju, pogorszenia całkowitej biomasy). Z kolei nadmiar substancji wydłuża wegetację, opóźnia dojrzewanie koszyczków i niełupek, zmniejsza odporność rośliny na wyleganie i porażenie przez choroby grzybowe. Nawozy fosforowe i potasowe zaleca się stosować głównie jesienią, natomiast azotowe – wiosną. Warto pamiętać, że w uprawie słonecznika dużą role odgrywa również bor i molibden.

Minimalna wielkość uprawy słonecznika

Słonecznik, mimo swojej wysokiej odporności na zmienne warunki atmosferyczne (przede wszystkim suszę), nie zawsze przynosi satysfakcjonujące plony. Do strat w uprawie przyczyniają się przede wszystkim ptaki, dla których ziarno jest atrakcyjnym pożywieniem, mszyce, pędraki, ślimaki i omacnica słonecznikówka oraz choroby wywołane przez patogeny, głównie grzyby. Eksperci zaznaczają, że dla zachowania opłacalności, na uprawę słonecznika należy przeznaczyć nie mniej niż 20 hektarów ziemi.

Zbiór Słonecznika

Optymalny termin zbioru w polskich warunkach przypada na koniec września – początek października (najpóźniej), kiedy niełupki posiadają wilgotność maksymalnie 25%, ale zaleca się zbiór z o wiele niższą wilgotnością i gdy całe rośliny zasychają wyraźnie kończąc wegetację. Opóźnianie zbioru może powodować osypywanie się nasion, a opóźnione zbiory słonecznika podczas deszczowej pogody, mogą powodować porażenie koszyczków przez zgniliznę twardzikową. Przy dłuższym przechowywaniu ziarna trzeba pamiętać, aby były dosuszone najlepiej do 7-8% wówczas nie ma problemu z psuciem się nasion.

Jaką odmianę słonecznika wybrać?

Nowa odmiana słonecznika RGT WOLLF gwarantuje wczesny zbiór. Posiada dobrą adaptacja do warunków pogodowych oraz doskonały profil zdrowotnościowy z bardzo wysoką odpornością na zgniliznę twardzikową łodygi, plamistość łodyg, zarazę oraz inne choroby. Słonecznik RGT Wollf zapewnia wysokie plony bardzo dobrej jakości (wysokie zaolejenie), a wczesność odmiany, niskie rośliny i bardzo dobra odporność na wyleganie powoduje, że odmianę RGT Wollf można z powodzeniem siać na terenie całej Polski.

Na plonowanie słonecznika ogromny wpływ ma jakość ziarna. Szczególnie dobrymi parametrami wyróżnia się LISKA SU – nowa odmiana tolerancyjna na sulfonylomoczniki. LISKA SU doskonale sprawdza się nawet na słabszych stanowiskach. Wysokie plony, dobre zaolejenie, wysoka odporność na zmienne warunki atmosferyczne oraz łatwa ochrona herbicydowa sprawiają, że odmiana z roku na rok cieszy się większym zaufaniem rolników.

 

słonecznik rgt wolf
Słonecznik RGT Wolf